تصور کنید صفحه‌ای از قرآن را باز می‌کنید و می‌بینید در حاشیه آن علاوه بر شماره جزء، شماره یک «حزب» نیز درج شده است. چرا قرآن کریم به این شکل دقیق و منظم تقسیم‌بندی شده است و اصلاً مفهوم «حزب‌بندی» چیست؟ در تقسیم‌بندی اسلامی قرآن، هر جزء (پاره) از قرآن معمولاً به چند بخش کوچک‌تر به نام «حزب» تقسیم می‌شود. این چارچوب سازمان‌یافته نه تنها به انسجام برنامه تلاوت کمک می‌کند بلکه می‌تواند در فهم و حفظ قرآن نیز مؤثر باشد. برای مثال، دانشنامه‌ها می‌گویند هر جزء قرآن به ۴ قسمت تقسیم شده و هر قسمت یک حزب نامیده می‌شود؛ با این تقسیم‌بندی، تعداد کل حزبی‌های قرآن ۱۲۰ خواهد بود. البته برخی نسخه‌ها و چاپ قرآن هر جزء را به ۲ حزب تقسیم کرده‌اند که در آن صورت کل قرآن ۶۰ حزب خواهد داشت. این تقسیم‌بندی‌ها اساساً براساس تعداد آیات و طول سوره‌ها انجام شده است تا مطالعه منظم‌تر و مدیریت‌شده باشد. منابع آموزشی و اسلامی مختلف ( از جمله فروشگاه کتاب هادی به ادرس اینترنتی katabhadi.com ) توضیح داده‌اند که چنین ساختار حزبی برای برنامه‌ریزی ختم قرآن بسیار سودمند است و خواندن قرآن را قابل پیش‌بینی‌تر می‌کند.

فواید و تاریخچه حزب‌بندی قرآن

علت اصلی این تقسیم‌بندی عقلی و تسهیل در قرائت قرآن است. در واقع بسیاری از علما و منابع قرآنی گفته‌اند که هدف از تقسیم قرآن به جزء و حزب، تشویق مداوم قاری به تلاوت بیشتر و سهولت در حفظ و آموزش قرآن بوده است. این ایده به دوران خلفای عباسی برمی‌گردد و به مأمون عباسی نسبت داده شده است. به عبارتی، چون قرآن کتاب بزرگی است، تقسیم آن به واحدهای کوچک‌تر به حفظ و آمادگی ترتیبی کمک می‌کند. همچنین از معایب تقسیمات نام برده شده که ممکن است گاهی تلاوت در وسط کلام قطع شود، اما مزایایش در ایجاد انگیزه و نظم بیشتر فراوان است. برای نمونه، آمده که صحابه پیامبر (ص) قرآن را به ۷ قسمت تقسیم کردند تا در یک هفته آن را تمام کنند؛ به هر قسمت آن نیز «حزب» گفته می‌شد. این روایت تاریخی نشان می‌دهد که حتی در آن زمان تقسیم‌بندی‌های خاصی برای ختم قرآن وجود داشته است.

ختم قرآن به روش حزبی

یکی از روش‌های رایج قرائت منظم قرآن، ختم قرآن به روش حزبی است. در این روش، قاری هر روز مقدار مشخصی از قرآن (بر حسب حزب) را می‌خواند تا در دوره‌ای معین ختم کند. برای مثال، روایت است که مسلمانان در گذشته هر روز یک حزب از قرآن را می‌خواندند؛ خواندن یک حزب در روز به‌معنی پایان قرآن در ۶۰ روز است. برخی برنامه‌های ختم حزبی متغیر هم پیشنهاد شده: مثلاً می‌توان در یک ماه (۳۰ روز) هر روز دو حزب خواند تا «ختم قرآن ۳۰ روزه» انجام شود (معادل «قرآن حزبی ۳۰ پاره») یا با خواندن یک حزب در دو روز (نیم‌حزب در هر روز) در ۶۰ روز تمام کرد.فروشگاه کتاب هادی وب‌سایت katabhadi.com و منابع مشابه، جدول‌هایی برای اجرای این برنامه‌های خاتمه قرآن ارائه کرده‌اند. به عنوان نمونه، در برخی نقشه‌های راهنما برای ختم، گفته می‌شود هر روز یک حزب را به عنوان «روزانه‌خوانی» تعیین کنید؛ اگر کسی شب حزبی را نخواند، خواندن همان حزب در روز بعد نیز گویی در شب ثبت می‌شود. این انعطاف در برنامه‌ریزی باعث می‌شود افرادی که مشغله دارند نیز بتوانند با دنبال کردن «برنامه حزبی» به هدف ختم قرآن خود برسند.

قرآن صد و بیست پاره و استفاده در مراسم ختم

در برخی کشورها مثل ایران، قرآن به‌صورت ۱۲۰ حزبی چاپ می‌شود؛ یعنی هر حزب در یک جزوه جداگانه منتشر می‌گردد. به مجموع این چاپ‌ها «قرآن صد و بیست پاره» گفته می‌شود و معمولاً در مراسم ترحیم و ختم قرائت می‌شود. در عمل، در مجالس ختم مرسوم است که مهمانان هرکدام یک کتابچه کوچک از قرآن را که حاوی یک یا چند حزب است دریافت کنند و آن را تلاوت کنند؛ این سنت عملاً کاربرد معنوی «قرآن حزبی برای اموات» محسوب می‌شود. توجه به این نوع انتشار و استفاده از قرآن، که نمونه‌های آن از جمله در فروشگاه کتاب هادی نیز عرضه می‌شود، خود بر اهمیت ساختار حزبی تأکید دارد. برخی علما معتقدند به‌جای پخش قرآن در قطع کوچک حزبی، باید از مصحف کامل استفاده شود، اما در هر صورت رسم رایج این است که قرآن به صورت حزب به مراسم ختم برده شود. برای مثال، سید محمدحسینی طهرانی (ره) در نقد این روش گفته است که ترجیح آن است که در مجالس ختم قرآن کامل خوانده شود، ولی تجربه نشان داده بسیاری از مردم همچنان قرآن‌های حزبی را برای ختم انتخاب می‌کنند.

سفارش آنلاین و قیمت چاپ قرآن حزبی با عکس متوفی در تهران و قم

چاپ قرآن حزبی برای اموات در تهران، در نسخه‌های قرآن حزبی ۶۰ پاره  و ۳۰ پاره همراه با چاپ عکس متوفی بر روی جلد قرآن در فروشگاه اینترنتی کتاب هادی با نهایت دقت و کیفیت انجام می‌شود. این خدمات شامل طراحی جلد اختصاصی، انتخاب نوع کاغذ، رنگ‌بندی دلخواه، چاپ نام و تاریخ یادبود، و بسته‌بندی شکیل است تا هدیه‌ای ماندگار و باکیفیت برای یادبود عزیزان از دست‌رفته فراهم گردد.

قیمت چاپ قرآن حزبی برای اموات بستگی به تعداد صفحات، نوع جلد، قطع قرآن (وزیری، جیبی، رحلی و …)، کیفیت چاپ و میزان سفارشی‌سازی دارد. فروشگاه کتاب هادی با ارائه تنوع گسترده در جلد و بسته‌بندی، گارانتی کیفیت، خدمات چاپ فوری و قیمت‌های رقابتی به شما کمک می‌کند تا با هر بودجه‌ای بهترین گزینه را انتخاب کرده و ثواب ماندگاری برای روح متوفی هدیه نمایید.

همچنین امکان چاپ فوری با درج عکس، نام متوفی و طرح‌های اختصاصی برای مجالس ختم و خیرات وجود دارد تا خانواده‌ها بتوانند با آسودگی خاطر و در کوتاه‌ترین زمان، قرآن یادبود سفارشی با کیفیت ممتاز تهیه کرده و در مجالس، مساجد و تکایا توزیع نمایند.

سوالات متداول

سوال: منظور از «حزب قرآن» چیست؟

پاسخ: «حزب» در قرآن به یکی از واحدهای کوچک‌تر تقسیم‌بندی اشاره دارد. هر جزء (پاره) از قرآن را می‌توان به چند بخش (حزب) تقسیم کرد. در تقسیم‌بندی اصلی عرف، هر جزء به ۴ حزب تقسیم می‌شود و هر حزب هم ۴ ربع دارد؛ پس کل قرآن ۱۲۰ حزب دارد. برخی نسخه‌های قرآن هر جزء را فقط به ۲ حزب تقسیم کرده‌اند (مجموع ۶۰ حزب).

سوال: تعداد حزب‌های قرآن چقدر است؟

پاسخ: طبق تقسیم‌بندی رایج، کل قرآن ۱۲۰ حزب دارد. این عدد حاصل ضرب ۳۰ جزء در ۴ حزب به ازای هر جزء است. با این حال، در برخی مصاحف سنتی هر جزء به ۲ حزب تقسیم شده است که در آن صورت قرآن مجموعاً ۶۰ حزب خواهد داشت. در هر حزب هم ۴ ربع تعریف شده است که نشان‌دهنده تقسیمات بیشتر قرآن هستند.

سوال: ختم قرآن به روش حزبی چگونه انجام می‌شود؟

پاسخ: در روش «ختم حزبی»، قرآن روزانه به تعداد مشخصی از احزاب آن تلاوت می‌شود تا در یک مدت زمان معین ختم گردد. مثلاً اگر هر روز یک حزب خوانده شود (مطابق روایت صحابه)، قرآن در ۶۰ روز ختم می‌شود. برای ختم ۳۰ روزه ممکن است هر روز دو حزب خوانده شود، و برای ختم ۴ ماهه (۱۲۱ روز) هر روز نیم حزب (نصف یک حزب) خوانده شود. این تقسیم‌بندی برنامه‌ریزی دقیق و انعطاف‌پذیری را در ختم قرآن ایجاد می‌کند.فروشگاه کتاب هادی وب‌سایت katabhadi.com و منابع مشابه، جدول زمان‌بندی برای این روش‌ها منتشر کرده‌اند تا شیوه‌های ختم حزبی برای علاقه‌مندان قابل اجرا باشد.